على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2513

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فائر ( f 'er ) ا . ع . ظبى و آهو . ج : فور . و پراكنده پى از ستور و جز آن . و كينه . و فار فائره : به جوش آمد كينه و خشم او ( لغة فى ثار ثائره ) . فائز ( f 'ez ) افا . ع . غالب و فاتح . و گريزنده و فرارى . و در پى رونده و يابنده . فائض ( f 'ez ) افا . ع . روان گردنده از آب . و لبريز از آب . فايض ( f yez ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - وافر . و سرشار و لبريز . و فرايان و بسيار . و فيض رساننده . و فايض السرور : بخشندهء سرور و خوشحالى . و فايض النور : نور دهنده و روشنائى بخش . فائغة ( fa'eqat ) ا . ع . بوى خوش تند و تيز و مست‌كننده . فائق ( f 'eq ) ص . ع . شرف‌دارنده و رجحان‌دارندهء در شرف و فضيلت و غالب در شرف . و دواء فائق : بهترين دواها . فائق ( f 'eq ) ا . ع . مردم اديب و خطيب . ج : فوقة . و برگزيدهء از هر چيزى . و محل اتصال گردن با سر . فايق ( f yeq ) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - افزون . و برگزيده . و توفق دارنده و غالب . و فايق آمدن : غالب شدن در نبرد . فائقة ( f 'eqat ) ص . ع . زنى كه از حيثيت جمال رجحان داشته باشد . فائل ( f 'el ) ا . ع . گوشت كه در تندى ورك واقع شده است . و رگ ران . فائل ( f 'el ) ص . ع . رجل فائل الراى : مرد ضعيف عقل . فائلتان ( f 'elat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو رگ در باطن هر دوران محاذى يكديگر . فائم ( f 'em ) ص . ع . سير آب . فائية ( f 'iyat ) ا . ع . جاى بلند گسترده . فبأة ( fab'at ) ا . ع . باران كه ساعتى بارد و بايستد . فبال ( fab l ) ا . پ . آغاز و ابتدا و شروع . فبها ( fa - be - h ) ع . پس به آن . فبها ( fa - beh ) ف . پ . - مأخوذ از تازى - پس بسيار خوب . و آنگاه . و پس . و چنين و چنان باد . فپوس ( fapus ) و ( fopus ) ا . پ . بذله . و مسخره و استهزا و ريشخند و مضحكه و تمسخر و طعنه . و سرزنش . و سر شير . فت ( fatt ) ا . ع . شكاف در سنگ . ج : فتوت . فت ( fatt ) م . ع . فت الخبز فتا ( از باب نصر ) : شكست نان را . و فت الشيئ : كوفت آن چيز را و نرم كرد . و شكست آن چيز را بانگشتان . و فت فى ساعد فلان : سست كرد ساعد فلان را . و فت عضدى و هدر كنى : سست شد بازوى من و شكست ركن من . و فت الصخر : شكافت سنگ را . فت ( fatt ) و ( fett ) و ( fott ) ص . ع . پراكنده و منتشر . يق : اهل بيت فت اى منتشرون . و كذلك : اهل بيت فت و فت . فتأ ( fat ' ) م . ع . فتأه فتأ ( از باب فتح ) : شكست آن را . و فرو مىراند و خاموش كرد آن را . و مافتأ يذكره ( از باب سمع و فتح و كرم ) : پيوسته ذكر مىكند آن را و لا يستعمل الا فى الفنى . و قوله تعالى : تَاللَّهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوسُفَ اى لا تزال تذكره . و فتئ عنه فتأ ( از باب سمع ) : فراموش كرد آن را . و باز ايستاد از آن . فتا ( fat ) ا . ع . جوان . و جوانمرد كريم . فتا ( fat ) و فتاء ( fat ' ) م . ع . فتى فتا و فتاء و فتوا و فتوة ( از باب سمع ) : جوان گرديد . و جوانمردى نمود و كرم كرد . فتاء ( fata ' ) ا . ع . جوانمردى و كرم . و و جوانى . يق : قد ولد له فى فتاء سنه اولاد . فتاء ( fet ' ) ع . ج . فتى . فتاة ( fat t ) ص . ع . زن جوان . و زن جوانمرد نيكو خوى . ج : فتيات . فتات ( fot t ) ا . ع . ريزه و شكستهء از هر چيزى . فتاتيح ( fat tih ) ع . ج . فتاح . فتاح ( fatt h ) ص . ع . حكم‌كنندهء ميان دو خصم ( صيغهء مبالغه است ) . و گشاينده . و نصرت دهنده . و داور . فتاح ( fatt h ) ا . ع . از نامهاى خداى تبارك و تعالى . و نيز نام مرغى . ج : فتاتيح . فتاحة ( fat hat ) ا . ع . فيروزى و نصرت . فتاحة ( fat hat ) و ( fet hat ) و ( fot hat ) م . ع . فتح فتحا و فتاحة و فتاحة و فتاحة . مر . فتح . فتاحة ( fet hat ) و ( fot hat ) ا . ع . حكم ميان دو خصم . فتاحية ( fot hiyat ) ا . ع . يك نوع مرغى . فتادگى ( fat dagi ) و ( fot dagi ) ا . پ . اوفتادگى و سقوط و لغزش . و فروتنى و خضوع . و حقارت و پستى . فتادن ( fat dan ) و ( fot dan ) ف ل و م . پ . افتادن و اوفتادن و ساقط شدن . فتاده ( fat de ) و ( fotade ) ص . پ . ساقط شده و اوفتاده . و عاجز شده و زبون گرديده . و لغزيده و سقط شده . فتار ( fet r ) م . ع . فتر فتورا و فتارا . مر . فتور . فتار ( fot r ) ا . ع . آغاز سستى . فتاريدن ( fet ridan ) ف م . پ . كندن . و ريختن . و دريدن و شكافتن . و پراكنده و پريشان ساختن . و از هم جدا كردن . فتاش ( fatt c ) ص . ع . بدقت تفتيش‌كننده و كاونده .